tuỳ bút

Tôi thích đọc những cuốn tuỳ bút về cuộc sống thường nhật.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Thể loại văn xuôi: "tuỳ bút" là một thể loại văn học thuộc loại hình kí, trong đó người viết ghi lại những cảm xúc, suy nghĩ, quan sát một cách tự do, phóng khoáng, không bị gò bó bởi cốt truyện hay kết cấu chặt chẽ. Tác phẩm "tuỳ bút" thường mang tính chủ quan, cá nhân cao, phản ánh trực tiếp tâm trạng và góc nhìn của tác giả về cuộc sống, con người, thiên nhiên.
   • Bài viết ngắn, giàu chất trữ tình: "tuỳ bút" cũng dùng để chỉ một bài viết ngắn, có nội dung tự sự hoặc miêu tả, nhưng đậm chất suy tư, triết lí và giàu hình ảnh, cảm xúc.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Nhà văn Nguyễn Tuân nổi tiếng với thể loại tuỳ bút. (Nguyễn Tuân là tác giả xuất sắc trong dòng văn kí phóng khoáng, giàu cảm xúc.)
  • Cuốn "Sông Đà" là một tác phẩm tuỳ bút đặc sắc. ("Sông Đà" là một bài viết tự do, ghi lại cảm nhận của tác giả về dòng sông.)
  • Tuỳ bút thường không có cốt truyện rõ ràng. (Thể loại này ưu tiên cảm xúc hơn là sự kiện.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "tuỳ bút văn chương": loại tuỳ bút có tính nghệ thuật cao, chú trọng ngôn từ và hình ảnh.

  • Tuỳ bút văn chương của Hoàng Phủ Ngọc Tường giàu chất thơ. (Các bài viết tự do của ông mang vẻ đẹp thi ca.)

• "tuỳ bút du kí": tuỳ bút kết hợp với yếu tố ghi chép về chuyến đi.

  • Tác phẩm "Thương nhớ mười hai" là tuỳ bút du kí về các mùa. (Bài viết ghi lại cảm xúc về thời gian và không gian.)

Biến thể và từ gần giống

• Bút kí (danh từ): thể loại ghi chép có tính thời sự, khách quan hơn tuỳ bút.

  • Bút kí thường tập trung vào sự kiện hơn là cảm xúc. (Khác với tuỳ bút, bút kí ít chủ quan hơn.)

• Tản văn (danh từ): thể loại văn xuôi ngắn, gần gũi với tuỳ bút nhưng thường có kết cấu lỏng lẻo hơn.

  • Tản văn và tuỳ bút đều là văn xuôi tự do. (Cả hai đều không bị ràng buộc bởi quy tắc chặt chẽ.)

Từ đồng nghĩa

• Kí: thể loại văn xuôi ghi chép sự việc, có thể bao gồm tuỳ bút.
• Tùy bút (cách viết cũ): cùng nghĩa với "tuỳ bút".

Thành ngữ liên quan

• Tuỳ bút như dòng suy tư: cách nói hình tượng về tính tự nhiên, phóng khoáng của thể loại này.
  • Viết tuỳ bút như dòng suy tư chảy tự do. (Bài viết không bị gò bó, diễn đạt theo mạch cảm xúc.)